Volgens de traditie eten we op 2 februari pannenkoeken. Elk excuus om pannenkoeken te mogen eten is een goed excuus. Toch vraagt een mens zich soms af waar bepaalde gebruiken vandaan komen en vooral welke betekenis ze nu nog kunnen hebben.
Op 2 februari viert de katholieke kerk Maria Lichtmis. Maria voerde op deze dag een joods zuiveringsritueel uit, 40 dagen na haar bevalling, en Jozef en Maria trokken naar de tempel om er hun zoon op te dragen aan God, in het licht te brengen. Om dit te herdenken houdt men in de katholieke kerk traditioneel een kaarsenprocessie, worden kaarsen gewijd en de pasgeborenen van het voorbije jaar gezegend.
Maar zoals wel vaker het geval is met christelijke feesten, vinden die hun oorsprong in oude (Keltische) gebruiken.
Lichtmis heeft dus een veel oudere en rijkere oorsprong, meer bepaald in het Keltische feest Imbolc. De Kelten vierden met Imbolc het einde van de winter. Ze vierden dat ze de winter hadden overleefd en voerden verschillende reinigingsrituelen uit in hun huis en op de velden. Ze riepen hun lichtgodin Brigid aan voor zuivering, vruchtbaarheid, nieuwe mogelijkheden.
Of je nu aanhanger bent van Keltische goden of van de christelijke God, het feest van het Licht blijft mooi en waardevol. Het staat symbool voor de terugkeer van het licht na de winter, de hoop en de lente. De eerste sneeuwklokjes steken hun kopjes al uit de grond en we zien het niet altijd, maar onder de grond is al van alles aan het voorbereiden om opnieuw te groeien en te bloeien. Dat is de tijdloze betekenis van het feest van het Licht. Lichtmis is het moment waarop je voor jezelf even kan stilstaan en je eigen zaadjes mag planten voor het komende jaar. Wat wil je graag zien groeien? Misschien wil je een talent verder ontwikkelen, iets nieuws opstarten, of iets wat al bestaat nieuw leven inblazen. Of misschien voel je de lente kriebelen en wil je je huis eens grondig schoonmaken of hipper nog, ontspullen? Of misschien wil je gewoon gezellig pannenkoeken eten en plannen maken voor de zomer? Doe gewoon wat goed voelt voor jou.
Waarom eten we nu juist pannenkoeken, en geen wafels of tompoezen? Vroeger kon de bevolking op het platteland slechts op twee momenten in het jaar veranderen van boerderij, op 11 november of op 2 februari. Om dit te vieren werden op die avond een soort platte koeken gegeten, haardkoeken genoemd, die later onze pannenkoeken werden. Wie op Lichtmis pannenkoeken eet, zou volgens de overlevering het hele jaar door voorspoed en geluk kennen. Vandaar de spreuk ‘Er is geen vrouwke zo arm, of ze maakt op Lichtmis haar panneke warm’.
Om af te sluiten nog wat extra goed nieuws. Het oorspronkelijke Keltische lichtfeest duurde van de vooravond van 1 februari tot de avond van 2 februari, wat betekent dat we gedurende drie dagen ongegeneerd pannenkoeken mogen eten. Smakelijk!
